facebook
KROWY MLECZNE ZDROWIE I WYDAJNOŚĆ

Niestety, dla wielu hodowców stosowanie siaromierza jest częstym kontrargumentem do podawania cielętom większych (3-4 litry) objętości siary już w pierwszym odpoju („Po co mam kłopotać się z odpojeniem cięcia dużą ilością siary, skoro podając 2 litry siary bardzo dobrej jakości pozwoli mi na osiągnięcie tego samego efektu”). Osoby takie często nie biorą pod uwagę tego, że podanie cielęciu 2 litrów nawet bardzo dobrej jakości siary może być niewystarczające dla pokrycia zapotrzebowania cielęcia na immunoglobuliny, gdy jest ona podana zbyt późno, masa urodzeniowa ciała cielęcia jest bardzo duża, lub jest to cielę pochodzące z trudnego porodu, u którego efektywność wchłaniania immunoglobulin z przewodu pokarmowego może być niewielka.

Pomimo często pozostawiającej wiele do życzenia dokładności oceny jakości siary w warunkach obory, jej rutynowa ocena powinna być standardową procedurą w każdym gospodarstwie trudniącym się produkcją mleka. Pozwala ona na wyselekcjonowanie i podawanie cielętom tylko najlepszej siary, jaką w danym stadzie uzyskuje się od krów (lub w drugą stronę, na niepodawanie cielętom siary bardzo słabej jakości). Należy brać pod uwagę jednakże ograniczenia i możliwe błędy wynikające ze stosowania do tego celu siaromierza, szczególnie jeżeli dążeniem gospodarstwa jest odchów naprawdę zdrowej i dobrze rosnącej młodzieży hodowlanej.

Wspomnianych błędów wynikających ze stosowania siaromierza można uniknąć oceniając jakość siary za pomocą refraktometru BRIX. Urządzenie to pozwala na bardzo szybką oraz dokładną ocenę jakości siary niezależnie od jej temperatury. Jest również dużo bardziej przyjazne w użyciu, w porównaniu do siaromierza, a jego zakup nie jest obarczony dużymi kosztami.

Programowanie metaboliczne

Chociaż żywienie cieląt siarą jest rozpatrywane przede wszystkim w aspekcie pokrycia ich zapotrzebowania na immunoglobuliny, siara to nie tylko przeciwciała wspomagające (a nawet umożliwiające) funkcjonowanie ich układu odpornościowego. Poza immunoglobulinami, siara zawiera szereg składników biologicznie aktywnych, takich jak hormony, biologicznie aktywne peptydy, czy cytokiny. Ich pobranie ma niebagatelny wpływ na rozwój organizmu cieląt nie tylko w pierwszych tygodniach życia, ale także w późniejszym jego okresie.

Wyniki badań wskazują, że im więcej wspomnianych związków pobierze wraz z siarą cielę w pierwszych godzinach życia, tym efektywniej jego organizm będzie wykorzystywał składniki pokarmowe. Mechanizm tego pozytywnego oddziaływania siary na rozwój organizmu cieląt, który coraz częściej określa się mianem programowania metabolicznego (ang. metabolic programming), nie jest do końca wyjaśniony. Niemniej jednak zwiększenie dawki siary w pierwszym odpoju z 2 do 4 litrów pozwala na uzyskanie większych przyrostów masy ciała cieląt w okresie odchowu nawet o ponad 100 g/dzień. Ponadto, wyniki badań wykazały, że cielęta otrzymujące duże dawki siary w pierwszym odpoju chętniej pobierały paszę starterową oraz lepiej ją wykorzystywały, a także produkowały więcej mleka jako krowy. Podanie cielęciu jak największej ilości siary w pierwszych godzinach życia ma więc wiele innych mocnych uzasadnień.

Wpływ ilości podawanej siary w pierwszym odpoju oraz ilości podawanego mlekaw okresie odchowu na przyrosty masy ciała cieląt (Soberon i Van Amburgh, 2011; J. Dairy Sci. 94, E. suppl., s. 69).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sonda – niedoceniane narzędzie

Podanie cielęciu 4 litrów siary w pierwszym odpoju znacznie ułatwia stosowanie sondy żołądkowej. Przed rutynowym stosowaniem tego urządzenia wciąż wzbrania się wielu hodowców. Najczęściej jest to wynik ich złych doświadczeń z podawaniem cielętom siary tą metodą. Niemniej jednak ci, którzy opanowali technikę i odważyli się rutynowo podawać cielętom siarę za pomocą sondy, najczęściej deklarują, że nie zamierzają wracać do żywienia cieląt tą paszą z wiadra lub butelki. Głównym argumentem, który pada z ich ust za żywieniem cieląt siarą sondą, jest zdecydowana poprawa stanu ich zdrowia, od momentu zmiany procedury podawania tej paszy.

Poza możliwością podania jednorazowo dużej objętości siary, a co za tymi idzie dużej ilości immunoglobulin i składników biologicznie aktywnych, stosowanie sondy żołądkowej pozwala na bardzo szybkie odpojenie cielęcia jej pierwszą porcją, już w pierwszych kilkunastu minutach życia. Tak szybkie podanie siary cielęciu po urodzeniu najczęściej nie jest możliwe, gdy podaje się ją z butelki lub wiadra, ze względu na zbyt słaby odruch ssania u cielęcia tuż po urodzeniu.

Szybkie podanie siary znaczne zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia u cielęcia tzw. niedoboru odporności biernej, czyli zbyt małego stężenia immunoglobulin we krwi dla efektywnej obrony organizmu przez chorobotwórczymi drobnoustrojami. Ponadto sprawia, że cielę otrzymuje pierwszą porcję składników pokarmowych bardzo szybko po urodzeniu, co jest również nie bez znaczenia dla jego zdrowia, zwłaszcza w okresie niskich temperatur powietrza. Co również istotne, a zapewne dla wielu hodowców jest to jeden z ważniejszych argumentów przemawiających za podawaniem cielętom siary sondą, to to, że taka metoda jej skarmiania znacznie zmniejsza ilość czasu, jaką musi on poświęcić na wykonanie tej czynności. Po co spędzać kilkanaście minut na odpajanie cielęcia siarą z butelki, lub wykonywać tę czynność dwa lub trzy razy, skoro podobny, a nierzadko lepszy efekt można uzyskać podając siarę raz za pomocą sondy?

Należy nadmienić, że w przypadku stosowania sondy żołądkowej, błędem jest podawanie siary w ilości mniejszej niż 3 litry, a przynajmniej w przypadku cieląt rasy hf. Podawanie siary sondą sprawia, że część jej porcji może wylewać się do przedżołądków. W takiej sytuacji siara dostaje się do jelita cienkiego z pewnym opóźnieniem, a co za tym idzie, zawarte w niej immunoglobuliny są wchłaniane mniej efektywnie. Ten negatywny aspekt stosowania sondy żołądkowej skutecznie niweluje podawanie 4 litrów siary w jednej dawce. Oczywiście, w przypadku cieląt z małą urodzeniową masą ciała lub cieląt mniejszych ras bydła (Jersey), za dużą dawkę siary należy uznać 2,5-3 litra.

Do góry

Nasi partnerzy

ColoQuick Key dollar Ropa Pharm Holm & Laue Lohmann Tentego

Realizacja: agencja interaktywna B2Internet