facebook
KROWY MLECZNE ZDROWIE I WYDAJNOŚĆ

Podstawowe  drobnoustroje wywołujące mastitis

Mastitis może być następstwem działania ponad 140 różnych gatunków drobnoustrojów od bakterii poprzez drożdże, grzyby, algi mikoplazmy i rzadziej wirusy żyjących na krowie lub w jej środowisku. Dzieli się je na 4 grupy patogenności –zakaźne, środowiskowe, oportunistyczne i inne Najczęstszą przyczyną chorób wymienia są jednak bakterie- gronkowce, paciorkowce i coliforms (E.coli i bakterie pokrewne).

Streptococcus agalactiae- zwany też paciorkowcem bezmleczności, jedynym miejscem jego siedliska jest mleko z zarażonych ćwiartek. Można je także znaleźć na powierzchniach, które miały kontakt z zakażonym mlekiem- dojarka, ściółka, ręce dojarza. Zakażenie może także przenieść się na cielęta pijące zakażone mleko. Przenoszenie patogena zachodzi głównie podczas doju. Jest jednym z najszybciej rozprzestrzeniającego się drobnoustroju. Objawem klinicznym jest zmiana barwy mleka. Są one wrażliwe na penicylinę i można je zlikwidować stosując odpowiednie leczenie. Brak leczenia prowadzi do postaci przewlekłej, której wynikiem jest utrata ćwiartki.

Staphylococcus aureus- potocznie znany jako gronkowiec złocisty najczęściej kolonizuje się w keratynie kanału strzykowego, pęknięcia i uszkodzenia strzyka ułatwiają ich kolonizację. Zakażenie przenosi się głównie podczas doju w przypadku backflushingu (omywania strzyków podczas doju). Przeniesienie patogena może odbyć się także przez używanie ręczników do wycierania wymienia i ręce dojarza. Zainfekowana ćwiartka jest umiarkowanie obrzęknięta i w pierwszych strugach mleka widoczne są strzępki mleka. Opóźnienie w rozpoznaniu i  leczeniu prowadzi do tworzenia się tkanek bliznowatych w ogniskach namnażania się bakterii co utrudnia terapię antybiotykową. W ostrych zapaleniach spowodowanych S. ureus ćwiartki są gorące i obrzękłe a temperatura ciała krowy podnosi się do prawie 40oC (39,4-41,1). Niektóre zakażenia mogą przyjąć postać zgorzelinową a wtedy zakażone ćwiartki stają się zimne.

Wyleczenie przy ostrych zapaleniach staje się  niemożliwe i krowę z takim schorzeniem powinno się szybko wybrakować ze stada by nie dopuścić do szerzenia się choroby w stadzie.

Mycoplasma bovis- jest trudnym do stwierdzenia patogenem gdyż daje ujemny wynik bakteriologiczny w standardowych badaniach. Zapalenie wymienia spowodowane M.bovis charakteryzuje się nagłym wystąpieniem, znaczną redukcją mleka oraz odpornością antybiotykową. Mleko z zarażonych ćwiartek ma postać ropnej wydzieliny. Szybko rozprzestrzenia się w stadzie. Źródłem przenoszenia się zakażenia są najczęściej wielorazowe strzykawki i kaniule. Niewłaściwa dezynfekcja  poudojowa także przyczynia się do rozprzestrzeniania choroby. Jedynym sposobem leczenia jest likwidacja ćwiartki lub ubój zwierzęcia.

Coliforms- to cała grupa bakteri Coli-podobnych z których największe znaczenie ma Escherichia coli i Klebsiella pneumoniae. Są one drobnoustrojami środowiskowymi. Do zakażeń dochodzi głównie na początku i końcu zasuszania oraz w trakcie porodu. Źródłem zakażeń jest głównie niewłaściwe wprowadzanie leków DC, utrzymywanie krów w zasuszeniu w brudnych i wilgotnych miejscach, odbywanie się porody w zakażonych miejscach. W większości są to schorzenia krótkotrwałe i łatwe do wyleczenia. Opóźnienie lub odstąpienie od terapii antybiotykowej może prowadzić do postaci nadostrej kończącej się śmiercią zwierzęcia ( najczęściej w okresie okołoporodowym). Najlepszym sposobem zwalczania Colimastitis jest terapia DC.

Pseudomonas aeruginosa- bakteria środowiskowa występująca w zanieczyszczonej wodzie chociaż spotykana także w zawilgoconej ściółce, glebie i kale. Objawy kliniczne są różne od łagodnych po nadostre ze zgorzelą. Większość przypadków zakażenia ta bakteria przyjmuje postać przewlekłą i jest trudna do antybiotykoterapii. Eliminacja trwale zakażonych sztuk jest najlepszym sposobem walki z chorobą. Dobre rezultaty daje także eliminacja zakażonej ćwiartki.

Nocardia asteroides- zakażenie bakteryjne bardzo oporne na leczenia farmakologiczne, cechujące się stwardnieniami ćwiartki zakażonej z wyczuwalnymi guzkami lub wyczuwalnymi zwłóknieniami tkanek. Prawie wszystkie zapalenia przechodzą w fazę przewlekłą z fazami zaostrzenia, w czasie których dochodzi do powstawania przetok i wycieku zawartości ropnia na zewnątrz. Najskuteczniejsze leczenie to eliminacja ćwiartki.

Drożdżaki –do  zakażenia dochodzi głównie podczas braku higieny udoju, gdyż są to wszędobylskie drobnoustroje. Zaobserwowane kliniczne przypadki ustępują najczęściej samoistnie, natomiast zakażone ćwiartki przez wiele miesięcy są siewcami. Leczenie antybiotykowe jest całkowicie bezskuteczne.

Nie są to wszystkie drobnoustroje jakie powodują powstawanie mastitis i chyba na dziś nikt nie jest w stanie je wszystkie opisać na kilku stronach. Wiele patogenów występuję środowiskowo, ich presja jest różna w różnych środowiskach. Wiele zakażeń można uniknąć stosując monitoring punktów zapalnych, prowadząc dokładną statystykę kolejnych zachorowań, by najczęściej powtarzające się zachorowania móc szybko identyfikować i  zwalczać.

Nie należy rezygnować z terapii DC. Sztuki, które przeszły jakąkolwiek postać mastitis powinniśmy wspomóc leczeniem w zasuszeniu np. poprzez szczepienia. Bardzo ważnym czynnikiem jest higiena przed i poudojowa, często niedoceniana w mniejszych stadach. Sposoby zwalczania i zapobiegania mastitis w kolejnych serwisach.

 

dr inż. Tomasz Soukup

Do góry

Nasi partnerzy

ColoQuick Key dollar Ropa Pharm Holm & Laue Lohmann Tentego

Realizacja: agencja interaktywna B2Internet