facebook
KROWY MLECZNE ZDROWIE I WYDAJNOŚĆ

Mastitis, cichy zabójca stada

 

       Mastitis po niepłodności jest drugim czynnikiem powodującym największe brakowanie ze stad mlecznych. Nie można więc lekceważyć tego zjawiska prowadzącego do znacznych strat ekonomicznych zarówno dla hodowcy ale także dla przetwórców.

        Słowo Mastitis pochodzi od „mastos” co po grecku znaczy pierś oraz „itis” określającego zapalenie czegoś. Co może być przyczyną powstania zapalenia wymienia?. Najczęściej jest to wynik zakażenia przez drobnoustroje, głównie bakterie ale także przez drożdże i grzyby, uraz lub uszkodzenie mechaniczne, podrażnienie przez różnego rodzaju substancje chemiczne. Stopień zapalenia może być bardzo szeroki- od postaci podklinicznych po kliniczne o zróżnicowanym stopniu przebiegu w zależności od stopnia reakcji na czynnik drażniący.

Podkliniczna postać mastitis

Ta forma stanowi największy rodzaj zakażenia, występujący znacznie częściej niż postać kliniczna. Jest chorobą pozostającą w ukryciu i zwykle podczas codziennych czynności jest nierozpoznawalna przez hodowcę (dojarza). Rozpoznanie może nastąpić po badaniach laboratoryjnych. Początkowo następuje wzrost poziomu komórek somatycznych w wydalanym mleku ( tu jest o wiele łatwiej hodowcom prowadzącym Ocenę Użytkowości Mlecznej gdyż podczas comiesięcznych kontroli udoju otrzymują obraz zdrowotności wymienia przez określanie ilości komórek somatycznych). Brak w odpowiednim czasie reakcji powoduje namnażanie się drobnoustrojów w tkankach wymienia czego wynikiem końcowym  jest spadek wydajności mleka oraz pogorszenie się jego jakości.

Głównymi sprawcami podklinicznych postaci mastitis są: gronkowce Staphylococcus aureus i Staphylococcus sp oraz niektóre paciorkowce Streptococcus uberis i Streptococcus agalactiae

Kliniczna postać mastitis

Ta postać zapalenia wymienia cechuje się już widocznymi zmianami w gruczole mlekowym i mleku.

Poszczególne ćwiartki wymienia mogą być zaczerwienione, obrzęknięte lub stwardniałe. W mleku mogą być zmiany zróżnicowane- od strzępek lub kłaczków po surowiczą lub krwistą wydzielinę.

Kliniczną postać mastitis powodują głównie gronkowce, paciorkowce środowiskowe oraz bakterie Coli podobne.  Wśród zapaleń klinicznych, w zależności od jego stopnia wyróżniamy różne jej postacie.

Zapalenia podostre z łagodnymi objawami, niewykazującymi oznak ogólnej choroby. Ćwiartki wymienia są lekko zaczerwienione, cieplejsze, wrażliwe na dotyk. Mleko z zainfekowanych ćwiartek ma niewielkie zmiany w postaci kłaczków i zmiany koloru. Ta postać dość łatwo poddaje się terapii.

Zapalenia ostre cechuje najczęściej nagłe wystąpienie objawów chorobowych poprzez obrzęk i zaczerwienienie wymienia, stwardnienia zakażonej ćwiartki. Mleko z zarażonych ćwiartek ma postać ropnej lub surowiczej wydzieliny. Wydajność mleka spada gwałtownie, pojawiają się oznaki choroby w postaci podwyższonej temperatury, utraty apetytu, podwyższonego tętna. Pojawiają się biegunki, odwodnienia, zalegania, osłabienia, depresje. Ta postać wymaga często stosowania poza lekami MC wspomagania terapii weterynaryjnej ogólnej.

Zapalenia nadostre to rzadsza forma zapalenia ostrego o gwałtownym i bardziej intensywnym przebiegu. Oznakami takiej infekcji jest często szok, posocznica , zwłóknienie tkanki wymienia, ochłodzenia końcowych części ciała często także obserwuje się spowolnienie odruchu źrenicowego. Największym zagrożeniem tego typu zakażeń jest nie tylko konieczność natychmiastowej terapii weterynaryjnej ale to, że wiele krów słabo reaguje na terapię i może dojść do padnięć. Krowy, które poddały się terapii wymagają długiego okresu rekonwalescencji. Problemem jest także to, że są one siewcami patogenów chorobotwórczych mogących infekować krowy zdrowe.

W przypadkach braku bieżącej kontroli poziomu zdrowotności wymienia może dojść do wystąpienia przewlekłego zapalenia wymienia, spowodowanego utrzymywaniem się w dłuższym czasie podklinicznego zapalenia. Charakterystyczne dla tego typu schorzeń jest pojawianie się pojedynczych zaostrzeń, łatwo likwidowanych poprzez terapię MC czy nawet często poprzez stosowanie różnego rodzaju, maści, żeli, emulsji. Efektem końcowym przewlekłych zapaleń są zmiany wielkości i kształtu zainfekowanych ćwiartek oraz obniżenie wydajności mleka.

Czasami spotyka się znaczny wzrost poziomu komórek somatycznych w mleku a badania posiewu są ujemne. Są to często nieswoiste zapalenia wymienia zwane także aseptycznymi. Zapalenia takie spowodowane są najczęściej fizycznymi urazami wymienia, podrażnienia chemicznego a najczęściej poprzez złe funkcjonowanie dojarki mechanicznej. Dłuższe utrzymywanie się tej postaci mastitis może doprowadzić do przejścia w formę podkliniczną lub kliniczną.

Wiele próbek posiewowych mleka wykazywały obecność patogenów mastitis bez wzrostu poziomu komórek somatycznych. Na dziś o takich przypadkach mówimy o zapaleniach utajonych. Zdania o jego niekorzystnych następstwach są podzielone . Najczęściej izolowano patogeny z końcówki ujścia kanału strzykowego i nie stanowiły one zakażenia wewnątrz wymieniowego. Niektórzy sądzą jednak, że w przypadkach uszkodzenia strzyka są one pierwszym ogniskiem chorobowym.

 

Do góry

Nasi partnerzy

ColoQuick Key dollar Ropa Pharm Holm & Laue Lohmann Tentego

Realizacja: agencja interaktywna B2Internet